به راستی شاید آشناترین و پرکاربردترین واژه در روزهای سخت و دشوار زندگی کلمه امید باشد. تلاش در جهت حفظ امیدواری و از دست ندادن انگیزه زندگی.
به نظر میرسد هنگامی که ما از واژه امید استفاده میکنیم انتظار کشیدن برای رخ دادن اتفاقات بهتر و آمدن آینده ای زیباتر نزدیک ترین معنای حاضر در ذهن ما باشد.
اما در حقیقت کلمه امید تعریف متفاوتی دارد.
در زندگی روزمره ما بارها و بارها از واژه خوشبینی به جای امید استفاده کرده ایم غافل از آنکه خوشبینی تنها به معنای دیدن نیمه پر لیوان و جنبه های مثبت زندگیست. که با کلمه امید فاصله زیادی دارد. اگر چه خوشبینی کلمه ای مثبت به نظر میرسد اما تجربه نشان داده است که انسانهای واقع بین (و نه خوشبین) که توان دیدن جنبه های مثبت و منفی زندگی را دارند و قادرند ضمن توجه به ابعاد خوب هر مساله بخش های منفی مربوط به آنرا نیز ببینند کمتر دچار احساس ناامیدی، سردرگمی، ناکانی و شکست میشوند.
اما امید... برای تعریف دقیق تر این واژه به نظریه مشهور چارلزریک اشنایدر در این خصوص رجوع خواهیم کرد. بر اساس این نظریه امید به معنای اراده رفتن به سوی هدف و امتحان کردن راه های متعدد برای رسیدن به آن است.
به عبارت دیگر امید دارای سه مولفه اساسی است
1هدف
2مسیریابی
3 عاملیت و یا اراده حرکت در مسیر
همه افراد امیدوار در زندگی خود اهداف مشخصی دارند و برای رسیدن به آنها برنامه ها و راه های گوناگونی را در نظر میگیرند و با انگیزه و اراده کافی در مسیرهای گاه سخت و پرچالش قدم بر میدارند.
محققان در یافته اند که نقش امید بسیار گسترده تر از آن است که تنها نیروی نگهدارنده در شرایط دشوار زندگی باشد. انسانهای امیدوار کیفیت زندگی بالاتری را تجربه میکنند و از عزت نفس و اعتماد به نفس بیشتری برخوردارند. افسردگی و اضطراب کمتر و سلامت روان بیشتر بخش مهمی از نقش امیدواری در زندگیست.
اگر چه امیدواری و نگاه امیدوارانه از طریق فرایند اجتماعی شدن در کودکی آموخته میشود اما مهارتی است که همواره در زندگی میتوان آنرا بهبود بخشید.
پس برای رسیدن به نگرشی امیدوارانه
اولین قدم تعیین هدف است. اهداف میتوانند بلند مدت و یا کوتاه مدت باشند اما یکی از شروط بسیار مهم در هدف گزاری امکان وقوع و دستیافتنی بودن آن در عین ابهام و دشواری است. افراد امیدوار اغلب اهدافی با درجه سختی متوسط را انتخاب میکنند
قدم بعد استفاده از تفکر راهبردی است. خلاقیت در یافتن مسیر های گوناگون و جدید. برای پیشرفت در این زمینه یادگیری مهارت های خلاقیت و حل مساله میتواند بسیار راه گشا باشد.
و در نهایت برای حفظ امید در زندگی باید به ارزش تلاش و پشتکار در راه رسیدن به اهدافمان ایمان بیاوریم.