به گزارش مفدا مشهد، سوگ جمعی واکنش گروهی مردم به فقدان‌های بزرگ مانند مرگ شخصیت‌های محبوب، جنگ‌ها و بلایای طبیعی است. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که یک ملت یا خانواده در مواجهه با بحران‌های ناشی از فقدان، دچار درد و اندوه مشترک می‌شوند.
دکتر حمیده صمدی مدیر مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در خصوص سوگ جمعی یادداشتی منتشر کرد که آن را به شما خوانندگان تقدیم میکنیم.

سوگ جمعی چیست؟
غم یا سوگ جمعی، سوگی است که به صورت گروهی تجربه می‌شود. سوگ جمعی نحوۀ واکنش گروهی از مردم (مثل افراد یک منطقه، ملت و یا یک جامعه بزرگتر) نسبت به مرگ شخصی محبوب و یا تعدادی از افراد جامعه، جنگ، بلایای طبیعی و غیره است. به عبارت دیگر زمانی که گروهی از مردم یک ملت یا حتی یک خانواده، گرفتار بحرانی از نوع فقدان می‌شوند، می‌گوییم آن‌ها دچار سوگ جمعی شده‌اند؛ یعنی همۀ آن‌ها درد مشترکی را تجربه می‌کنند، دردی که همۀ آن‌ها را اندوهگین کرده و به سوگ نشانده‌ است.
در طول تاریخ، جوامع بسیاری به علل مختلف دچار سوگ جمعی شده‌اند. تمامی رخدادهای ناخوشایند و فقدان‌ها، جمعیت زیادی از مردم هر جامعه را متأثر و محزون می‌کند، به‌گونه‌ای که همه را در یک سوگ جمعی سهیم می‌کند.

سوگ جمعی چه زمانی اتفاق میافتد؟
سوگ جمعی زمانی اتفاق می‌افتد که یک ملت، جامعه یا گروه، فقدان، تلفات و یا زیان شدیدی را تجربه می‌کنند. در این شرایط، افراد احساسات ناخوشایند متفاوتی را تجربه می‌کنند و ممکن است دچار نا امیدی و درماندگی شوند؛ چون قادر به جلوگیری از فقدان یا تغییرات نبوده‌اند و بر شرایط و اتفاقات پیش‌آمده کنترلی ندارند.
هنگامی که بیشتر جامعه در تجربۀ سوگ جمعی قرار می‌گیرند، این فکر خارج از کنترل بودن پدیده‌ها می‌تواند از همیشه قویتر نیز شود. همچنین در سوگ فردی، معمولاً فقط با فرآیندهای سوگواری خود هماهنگ هستیم؛ ولی در سوگ جمعی با فرآیندهای سوگواری دیگران نیز مرتبط و هماهنگ هستیم.

چه چیزی به روند درمان سوگ جمعی کمک می‌کند؟
سوگ جمعی میتواند طاقت فرسا باشد. فرایند تجربۀ سوگ جمعی، همیشه به تنهایی نمی‌تواند موجب آمادگی جامعه برای پذیرش فقدان شود. مواردی که میتوانند به روند درمان سوگ جمعی کمک کنند، عبارتند از:

عزای عمومی
همانطور که این سوگ، جمعی است، شفا نیز می‌تواند جمعی باشد. هنگامی که یک فقدان معنادار برای افراد جامعه رخ می‌دهد، نه تنها بر هر فرد به شیوه خاص خود، بلکه بر کل جامعه تأثیر میگذارد.
گرده هم‌ آمدن برای سوگواری علنی، به تحکیم مجدد پیوندهای اجتماعی کمک میکند؛ به‌ جای اینکه هر یک از اعضای جامعه در انزوا بمانند و به حال خود رها شوند. عزاداری و سوگواری عمومی، کمک میکند تا سوگواران، دوباره به هم پیوند داده‌ شوند. به عبارت دیگر، قدرتی شفابخش در همبستگی وجود دارد. مشاهدۀ اینکه جامعه برای شفادادن خود، متحد است، میتواند به هر یک از افراد کمک کند تا بتوانند سوگ خود را تجربه کنند.

اقدام برای جامعه
سهیم‌ شدن در کمک به جامعه، حتی به روش‌های کوچک، می تواند به روند بهبود سوگواری جمعی کمک کند. همانطور که هر فرد برای شفای خود کاری می‌کند، می‌تواند راه هایی را نیز در نظر بگیرد که به شفای جامعه کمک کند.

فضا دادن به خود
با وجود اینکه گرده هم‌ آمدن عمومی و یافتن راه‌هایی برای مشارکت در جامعه، به سوگواری فردی و جمعی کمک می‌کند؛ سوگ جمعی در افراد، جلوه‌های متفاوتی دارد. بنابراین لازم است فراموش نشود، هر فردی نیازهای منحصر به‌ فرد خود را دارد که باید به آنها رسیدگی کند. وقایع تلخ و فشارهای اجتماعی، علاوه‌ بر بار و فشار روانی زیادی که بر افراد تحمیل می کنند، می‌توانند یاد آور تجارب تلخ گذشته نیز باشند و موجب افزایش بهم‌ ریختگی روانی شوند. در این شرایط کمک‌ گرفتن از یک متخصص در زمینه سلامت روان، می‌تواند به هر فردی کمک کند که هیجانات، افکار و به‌ طور کلی حالات روانی خود را خصوصاً در ارتباط با وقایع سخت و تلخ، بیشتر و دقیق‌تر بشناسد تا بتواند راه‌حل مناسب و سازنده خود را برای مواجهه با این شرایط بیابد.