به مناسبت فرا رسیدن روز ولادت کریمه اهل بیت حضرت معصومه(س) و روز دختر ، خبرنگار مفدا مشهد به سراغ دانشجویان فعال فرهنگی دختر، از جمله شهلا خطیبی قائم مقام خواهران بسیج دانشجویی و فاطمه شیرازی عضو فعال سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی رفته و گفتگویی کوتاه انجام داده است که باهم میخوانیم:

خبرنگار مفدا مشهد: ضمن عرض تبریک روز دختر به عنوان یک دانشجوی دختر فعال فرهنگی بزرگترین دغدغه و دست انداز در پیشرفت اهداف شما در مقایسه با دانشجویان پسر چیست؟

شهلا خطیبی قائم مقام خواهران بسیج: بیشترین مانع برای رسیدن ما به اهداف، به ذهن خودمان برمی‌گردد ؛ بعضا خانمها آن خودباوری لازم را ندارند که به خودشان جرأت نقش‌آفرینی بدهند. عاملی که سبب می شود یک دختر شروع به مطالعه، فکر، برنامه‌ریزی و کسب تجربه کند، خودباوری‌ است.
این خودباوری با ارائه الگوهایی از بانوان که این تابوها را در ذهن خودشان شکستند و بجای اینکه ادعای شایستگی کنند، ارائه شایستگی کردند، نسبت خودشان را با جامعه تعریف کردند، کارنامه موفق ارائه دادند و بعد در هر جایگاهی که قرار گرفتند تاثیرگذاری داشتند امکانپذیر است.

فاطمه شیرازی عضو سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی : با استناد به حدیث «مَنْ أَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِأُمورِ الْمُسْلمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِم» اگر مسلمانی نسبت به امور مسلمین اهتمام نورزد مسلمان نیست و از طرفی وقتی گفته می‌شود دانشجو موذن جامعه است دانشجویان دختر هم از این قاعده مستثنی نیستند و باید در جهت آگاهی بخشی و بصیرت افزایی در جامعه گام بردارند؛ در همین راستا یکی از دغدغه های بنده با توجه به اینکه زنان و دختران نیمی از جمعیت کشور و بیش از نیمی از دانشجویان دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند، یک ظرفیت بزرگ در جهت مشارکت و نقش آفرینی در عرصه‌های مختلف قلمداد می‌شوند و نقش آفرینی دختران در تشکل‌های دانشجویی می‌تواند زمینه ساز بستر ارائه الگویی از یک فرد موثر و موفق در محیط دانشگاه باشد که گاها به این ظرفیت توجه نشده و تعداد پسران در تشکل‌های دانشگاهی بیشتر است.گاها ما شاهد هستیم که توانمندی دختران در تشکل‌ها نادیده انگاشته شده و یا به برخی امور و نقش‌های فانتزی محدود می‌شوند و در واقع به آن‌ها اجازه ورود به تصمیم گیری‌های بزرگ تشکل را نمی‌دهند. از طرفی دختران در تشکل‌ها خیلی با هویت یابی صحیح و الگوی درست زن و همچنین با نقش تمدن سازی خود آشنا نیستند، به همین دلیل فعالیت‌ها بعضا به سمت فعالیت‌های فمینیستی و فانتزی پیش می‌روند که شاید خیلی در شان دختران تشکلی هم نباشند.

خبرنگار مفدا مشهد: استقبال دانشجویان دختر از برنامه های فرهنگی به چه شکلی است؟ 

شهلا خطیبی قائم مقام خواهران بسیج: معمولا استقبال خانمها از برنامه‌های فرهنگی بیشتر است؛ و این یعنی بستری برای فعالیت‌هایی ویژه در حیطه زن که متاسفانه در حال حاضر خاک می‌خورد. 

فاطمه شیرازی عضو سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی : دختران تشکلی همواره در واکنش نشان دادن به رویدادها فعال بوده اند؛ اما مشکلی که در این عرصه وجود دارد این است که به نظر می‌رسد حضور آن‌ها در کنش‌هایی که به حضور میدانی و سرعت عمل نیاز داشته به ویژه در سالی که کرونا شیوع پیدا کرد کمتر بوده، اما در واقعیت اینگونه نیست به گونه‌ای که می‌توان گفت دختران در اتاق‌های فکر تشکیلات حضور داشته‌اند.

خبرنگار مفدا مشهد: پیشنهاد شما برای افزایش مشارکت دانشجویان دختر به مسئولان دانشگاه چیست؟ 

شهلا خطیبی قائم مقام خواهران بسیج: باید کار را به دختران جوان سپرد و در حل مسائل و مشکلات زن در دانشگاه حساب ویژه‌ای روی آنها باز کرد؛ چون هیچ کس به اندازهٔ نخبگانی از دل همین دختران دانشجو به این مسائل آگاه نیست.
پیشنهاد بعدی این است که در جلسات شورای فرهنگی، ستاد اردوهای جهادی و... از مسئول واحد خواهران تشکل‌هایی مثل بسیج، جامعه اسلامی و... هم به طور رسمی دعوت به عمل آید، معمولا در این تشکل‌ها خانم‌ها به اندازه آقایان فرصت تجربه کردن دارند و چون خاک کف صحنه را خورده اند میتوانند برای رفع مشکلات ایده‌های واقعی و فراتر از دانش آکادمیک بدهند. 
پیشنهاد آخرم تعریف کار برای خانمهای ادوار تشکل‌ها در اکوسیستم خود دانشگاه و در لایه فارغ‌التحصیلان است، همچنین به کارگیری بانوان در کارهای جدی اجتماعی مثل مراکز تحقیقات، شرکت‌های دانش بنیان و...، اما برای این امر ظرافت‌هایی لازم است، به طوری که کار تعریف شده با شرایط زندگی یک زن و روحیات او سازگاری داشته باشد و مجبور نباشد برای ثابت کردن خودش مثل یک مرد کار و فعالیت کند، تعریف کار باید مختص یک خانم باشد تا بتواند نقش اصیل خود را هم در خانواده و هم در اجتماع ایفا کند. 

متاسفانه زنان ظرفیتی برای جامعه هستند که به علت عدم شناخت مسئولین نسبت به نیازها و توانمندی‌های آنها، تا حدی مغفول ماندند و درنهایت باعث شده هنوز به آن جایگاه متعالی‌ای که در اندیشه امامین انقلاب برای زن تعریف شده نرسیم.

فاطمه شیرازی عضو سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی :همواره در محیطی پویایی و نشاط وجود دارد که یا دارای جذابیت قابل توجهی باشد یا به بخشی از تمایالت و نیازهای افراد پاســخ دهد. در واقع؛ جذابیت و نیاز، از اهمیت خاصی در مشارکت پذیری دانشجویان برخوردارند.
مطالعه عوامل مؤثر بر ایجاد انگیزه و پویایی در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی دانشجویان، از این نظر اهمیت شایانی دارد که تعالی و اثربخشی برنامه‌های فرهنگی، به مشارکت و پویایی فضای فرهنگی و وجود انگیزه در انجام امور فرهنگی و اجتماعی وابسته است و اگر محیط کار فرهنگی پویا نباشد، در فراهم ترین شرایط هم، اثر ماندگارش را نخواهد گذاشت. از سوی دیگر، رکود فعالیت های فرهنگی دانشجویان، بیشتر به عدم تحقق شــرایط مناسب برای ایجاد و دوام انگیزە‌ی فعالیت آنان برمیگردد. فعالیت فرهنگی باید هم تحول گرا (انطباق‌پذیری با شــرایط محیطی و علایق دانشــجویی در راستای اهداف و ارزش های فرهنگی) باشد و هم تعالی‌گرا (هویت دادن، انسان ساز بودن و رشد شخصیتی)، تا پویایی لازم را تأمین کند. در این میان لازم است که هر چه بیشتر به کشف و توجه به نیازهای فرهنگی دانشجویان و مشارکت آنان در محیط های فرهنگی دانشجویی و تشکل ها و نهادهای فرهنگی دامن زد.

خبرنگار مفدا مشهد:به عنوان یک دانشجوی فعال فرهنگی چه انتظاری از مسئولان فرهنگی دانشگاه دارید؟

شهلا خطیبی قائم مقام خواهران بسیج : تشخیص درست مشکلات و ریشه‌یابی آنها و نظارت مستمر بر فضای فرهنگی دانشگاه علی‌الخصوص خوابگاه برای یافتن خلأها و رفع‌ آنها مهمترین خواسته من می باشد. با توجه به شناختی که از فضای دانشجویی دارم واقعا نباید به برگزاری جشن، اردوی تفریحی و... بسنده کنیم، اینها مهم و ضروریست و نباید تاثیرش را دست کم گرفت، اما هدفگذاری اصلی ما باید روی حل مسائل ریشه‌ای‌تر باشد، مسأله امنیت شغلی بانوان، محیط کاری سالم، رفع فشارهای درسی بدون قاعده، حل مشکلات کوچک و بزرگ رفاهی بخصوص درخوابگاه، برخورد مناسب و درخور شأن کارمندان و اساتید با دانشجوها و... که تا اینها اتفاق نیفتد تمام برنامه‌های فرهنگی مفرح در حکم مُسکن هستند و درد اصلی را درمان نمیکنند. 
مهمتر از آن، دانشجوی دختر امروز ما نیاز به هویت‌بخشی دارد، این را واقعا باید دریابیم. هویت دادن به زن یعنی هویت دادن به یک جامعه و متاسفانه به علت غفلت مسئولین و اساتید و خود ما که ادعای فعالیت فرهنگی داریم، به شدت در معرض هویت‌زدایی هستیم و چیزی جز یک هویت جعلی با عنوان "خانم دکتر" برایمان ساخته نشده است!

در آخر مطالبه دارم از معاونت فرهنگی دانشگاه که برنامه‌ها، پیگیری‌ها و... را برای دانشجو شفاف‌ کنند؛ طبیعتا وقتی دانشجوها تلاش شما بزرگواران برای فراهم کردن شرایط مطلوب را ببینند به آینده امیدوار خواهند شد. 

فاطمه شیرازی عضو سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی :حرکت‌های اجرایی بخش دیگری از فعالیت‌های تشکل‌های دانشجویی را در برمی گیرد که در این بخش شاهد حضور پررنگ دختران در فعالیت‌های میدانی هستیم اما بعضا رسانه‌ای نشدن این فعالیت‌ها و یا اعتقاد نداشتن به استفاده از این ظرفیت موجب مغفول ماندن نقش دختران در تشکلیلات می‌شود؛ از این رو ضرورت دارد تا تصویری که از تشکل دانشجویی ارائه می‌شود مورد بازنگری قرار داده شده و انتظار می‌رود مسئولان، اقدامات لازم جهت رسانه‌ای شدن و بیش‌تر دیده شدن فعالیت‌های دانشجویان دختر انجام دهند.

خبرنگار: مریم تقی نژاد - محبوبه قاسمی