علی جاودانی مسئول پژوهش اداره مشاوره و سلامت روان، وی از پیگیری سه طرح پژوهشی و تصویب و دریافت کد اخلاق پژوهش ها برای اولین مرتبه در این اداره خبر داد. این پژوهش ها جزو قدمهای موثر اداره مشاوره در جهت بسط و گسترش فعالیت های اداره مشاوره و سلامت روان می باشد.
به گزارش مفدا مشهد، طی مصاحبه ای با علی جاودانی مسئول پژوهش اداره مشاوره و سلامت روان، وی از پیگیری سه طرح پژوهشی و تصویب و دریافت کد اخلاق پژوهش ها برای اولین مرتبه در این اداره خبر داد. این پژوهش ها از قدمهای موثر اداره مشاوره در جهت بسط و گسترش فعالیت های اداره مشاوره و سلامت روان می باشد.
خبرنگار مفدا مشهد: ضمن تشکر از شرکت در این گفتگو لطفا بفرمایید موضوع پژوهش ها چیست؟
علی جاودانی مسئول پژوهش اداره مشاوره و سلامت روان: در دنیای امروز، دانایی یکی از محورها و شاخصهای اصلی پیشرفت و تعالی هر جامعه به شمار میرود. سنجش سطح دانایی به میزان تولید و مصرف اطلاعات و گسترش دانایی به دسترسی سریع و آسان به منابع علمی موثق وابسته است. دانستههای ما یا با مطالعه منابع اطلاعاتی موجود و یا بنا به پژوهشهایی که خود انجام میدهیم، به دست میآید.
اگر این دانستهها بر پایه نتایج پژوهشهای قبلی باشد، در واقع به مصرف اطلاعات پرداختهایم و اگر مبتنی بر مشاهدات و تحلیلهای جاری باشد، تلاش ما به تولید اطلاعات منجر شده است؛ بنابراین، منبع اصلی تولید اطلاعات و دانش جدید در واقع حاصل فعالیتهای پژوهشی است که انجام میگیرد. پژوهش در هر موضوع، به هر گونه و در هر سطحی که انجام شود، تلاشی منسجم و نظاممند در راستای توسعه دانش موجود درباره موضوعهایی است که با آنها سروکار داریم. پژوهش کوششی است برای یافتن بهترین راهکارهای ممکن برای حل مشکلات موجود در عرصههای زندگی.
همچنین، پژوهش فعالیتی منسجم برای رسیدن به شناختی روشنتر از مفاهیم پیرامون ماست. در مجموع پژوهش راهی برای گسترش مرزهای دانش و گشودن افقهای تازه برای آیندگان است. شخصی که به شیوههای گوناگون پژوهش میکند، پژوهشگر (محقق) نامیده میشود. پژوهشگر فردی است که با روشهای علمی، در صدد رسیدن به شناختی تازه از مسائل و مفاهیم گوناگون است. او با استفاده از ابزارهای گوناگون به مشاهده دقیقتر و عمیقتر پدیدههای پیرامون خود میپردازد. پژوهشگر با نگاهی نقادانه و موشکافانه به پیرامون خود مینگرد و برای رفع مشکلات جامعه و ارائه بهترین راهکارهای عملی، اطلاعات موثقی در اختیار متولیان امور میگذارد.
برای «پژوهش»، تعاریف متعددی شده است. برخی آن را «مطالعه آگاهانه، برنامهریزی شده و روشمند به هنگام رویارویی با مسألهای پیچیده و مبهم به قصد ایجاد وضوح و رفع پیچیدگی و ابهام از آن مسأله» گفتهاند.
خبرنگار مفدا مشهد: پژوهشگرها چه افرادی هستند؟
علی جاودانی: پژوهشگرهای این پروژه، روانشناسان اداره مشاوره با همراهی اعضای هیئت علمی دانشگاه می باشند که نام سه پژوهش ما عبارت است از:
- بررسی مداخله مثبت نگر بر بهزیستی روانشناختی وتاب آوری وکیفیت زندگی دانشجویان خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
- بررسی اثربخشی مداخله مثبت نگر بر بهزیستی روانشناختی کیفیت زندگی و فرسودگی شغلی کارکنان معاونت دانشجویی فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد
-بررسی سیمای زندگی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد بر اساس پرسشنامه ملی سیمای زندگی
خبرنگار مفدامشهد: انواع اصلی و روشهای معمول در این پژوهش چیست؟
علی جاودانی :پژوهشهای موجود را میتوان بر پایه معیارهای متعددی دستهبندی کرد؛ مثلا بر پایه چگونگی به کار بستن نتایج پژوهشها میتوان آنها را به دو دسته «کاربردی» و «بنیادی» تقسیم کرد. نتایج پژوهشهای کاربردی در کوتاه مدت و برای رفع مشکلات موجود قابل استفاده است. به بیان دیگر، پژوهشهای کاربردی درح ل مسائل جاری مفید هستند و از این روی با نام «کاربردی» شناخته میشوند. معمولا نیاز به انجام پژوهشهای کاربردی زمانی احساس میشود که روشها و اطلاعاتی که در اختیار داریم، برای حل برخی از مشکلات موجود کافی نیست. در مقابل، پژوهشهای بنیادی به توسعه و تعمیق مبانی علوم مختلف کمک کرده و در دراز مدت امکان گسترش مرزهای دانش بشری را فراهم میآورند.
با توجه به موضوعات کاربردی و بنیادی، ما دو جامعه کارمندان و دانشجویان را در این پژوهش ها هدف گرفته ایم.
خبرنگار مفدا مشهد: از مراحل و فرایند پژوهش برایمان بگویید؟
علی جاودانی: معمولا در گام نخست، همه پژوهشها با یک یا چند پرسش آغاز میشوند. این پرسشها ذهن پژوهشگر را به خود مشغول کرده و او را به تلاش برای پاسخگویی به آنها وامیدارد.
در گام دوم، پژوهشگر به جستجو در منابع علمی زمینه موضوعی خود میپردازد و با بررسی دقیق آنها به تصویر روشنتری از میزان دانش موجود در آن زمینه دست مییابد؛ تصویری که مبتنی بر گزارشهای منتشره دیگر پژوهشگران در آن زمینه است. به این مرحله «مرورپیشینه پژوهش» میگویند. اگر در این مرحله، منابعی برای پژوهشگر مفید باشد و از آنها به نحوی استفاده کند، در گزارش تحقیق خود، فهرستی کامل از همه منابع مورد استفاده را به دقت ذکر میکند. استناد به این منابع ضمن آن که پیوندی بین پژوهش او با پژوهشهای قبلی نشان میدهد، به پژوهش در دست انجام اعتبار بیشتری میبخشد و ارتباطهای علمی میان پژوهشگران را افزایش میدهد.
در مرحله سوم، پژوهشگر به گردآوری اطلاعات و دادههایی میپردازد که میتواند در آینده مبنای تحلیلها و تفسیرهایی قرار گیرد که در پایان به یافتن پاسخ پرسشهای اولیه منجر شود. این بخش از پژوهش که به مرحله گردآوری اطلاعات و داده معروف است، میتواند به شکلهای کاملا گوناگون انجام شود. مثلا در پژوهشهای معمول در حوزههای علوم انسانی و علوم اجتماعی مانند روانشناسی، علوم تربیتی و جامعهشناسی از ابزارهایی مانند پرسشنامه، مصاحبه و دیدن استفاده میشود. در علوم تجربی پژوهشگران در این مرحله به انجام آزمایشهایی میپردازند و تأثیر عوامل مشخصی را در زمینه کار خود مورد سنجش و آزمون دقیق قرار میدهند.
در مرحله چهارم، دادههای گردآوری شده به روشهایی چون استفاده از مبانی علم آمار، سازماندهی و خلاصه میشوند. این سازماندهی و خلاصه سازی به نحوی صورت میپذیرد که امکان توصیف و مقایسه نتایج به دست آمده برای پژوهشگر فراهم میشود. ترسیم نمودارها و جدولها از روشهای معمول سازماندهی و خلاصه سازی دادهها به شمار میآید.
در مرحله پنجم پژوهشگر میتواند بنا بر تحلیل یافتههای مراحل قبل به تفسیر روشنی از موضوع پژوهش پرداخته و پاسخی برای پرسشهای اولیه خویش بیابد.
در آخرین گام، نتایج پژوهش انجام شده میتواند به یکی از روشهای معمول در انتشارات علمی به صورت چاپی یا الکترونیکی منتشر شود. مثلا نتایج پژوهشها ممکن است در قالب گزارشهای مفصل یا مختصر تحقیقی، مقالههای علمی مجلهها، رسانههای گروهی، سایتهای اینترنتی یا ارائه در همایشهای تخصصی ملی یا بین المللی انتشار یابد. این نتایج میتواند در آینده مورد استفاده سایر پژوهشگران قرار گیرد و مبنایی برای انجام مطالعات بعدی باشد. اگر پژوهشها از نوع کاربردی باشند، نتایج به دست آمده در اختیار کسانی قرارمیگیرد که میتوانند از آن نتایج برای حل مشکلات موجود بهره گیرند.
ما نیز در تمام این مراحل، با کادری مجرب، مراحل را پشت سر میگذرانیم.
خبرنگار مفدامشهد: با تشکر از توضیحات تفصیلی که فرمودید اگردر آخر صحبتی دارید بفرمایید.
علی جاودانی : برای انجام هر نوع پژوهشی، اولین و اساسی ترین گام، تهیه طرحی جامع و کامل در این زمینه می باشد. معمولا انجام این مرحله برای بسیاری از پژوهشگران بسیار مشکل می باشد. گروهی معتقدند که تهیه طرح پژوهشی در واقع، جهت یابی پژوهشی می باشد، به این معنا که پس از تهیه طرح، پژوهشگر فقط باید خود را ملزم بداند که در چارچوب طرح نوشته شده حرکت نماید.
دپارتمان طرحهای پژوهشی اداره مشاوره شامل متخصصین با تجربه و خبره در حوزه روش تحقیق، آمار و داده کاوی هستند که در همه مراحل طراحی و اجرای پژوهشهای پژوهشی صمیمانه همراهی مینمایند. امید داریم پژوهش های ما مفید باشد و از دانشجویان و کارکنان درخواست دارم که نهایت همکاری را داشته باشند.



