مقدمه :

در زندگي فردي و اجتماعي انسانها همواره تحولات و دگرگونيهاي فراواني رخ مي دهد که بسياري از آنها قابل ارزيابي و دقت است و براي آيندگان بهترين آموزگار و معلم ارزش­هاست و براي پندآموزي و انسانهاي تشنه حقيقت، عبرت آموز است که  نبايد از حوادث و رويدادهاي تاريخي گذشتگان به سادگي عبور کرد. حادثه عظيم عاشوراي حسيني نيز يکي از تحولات مهم سياسي تاريخي بشريت، و يکي از رويدادهاي بي نظير در تداوم خط رسالت پيامبران آسماني است که بايد بدرستي تجزيه و تحليل گردد و بخوبي مورد ارزيابي قرار گيرد، و علل و انگيزه هاي آن با روشهاي صحيح تحقيق، کشف و شناسايي شود تا همواره بهترين الگو و عاليترين سمبل آزادگي،  و روشن ترين راه آزادي باقي بماند و بشريت را به راه نجات و اميدواري، به تکامل و رستگاري رهنمون گردد.

مبارزه با مفاسد اخلاقي:

يکي ديگر از انگيزه هاي قيام عاشورا، زنده نگهداشتن ارزشهاي اخلاقي، و مبارزه با مفاسد اخلاقي است. زيرا اگر جامعه با ارزشهاي صحيح اخلاقي رشد کند و ارزشها در آن جامعه حاکم شود رستگار خواهد شدو همه زمينه هاي رشد و تکامل در آن جامعه پديد خواهد آمد و ريشه هاي تباهي و فساد خواهد خشكيد. چون در عصر بني عميه و حاكميت معاويه، دگرگوني هاي ويرانگري در امت اسلامي پديد آمد و انواع جعل و تحريف و فسخ ارزشها از طرف سردمداران و کارگزاران آل ابي سفيان شکل مي گرفت. حضرت اباعبدا... (ع) با روشهاي گوناگون مبارزاتي با مفاسداخلاقي برخورد داشت. با روش گفتاري بارها و بارها سخنراني مي کرد، افشا مي نمود، تذکر مي داد. با روش عملي، خود الگوي کامل ارزشهاي اخلاقي بود.

حضرت اباعبدا... (ع) در هشدارها و پيامهاي خود تنها راه مقابله با سياستهاي شيطاني دشمنان اسلام را زنده کردن سنت پيامبر (ص) معرفي مي کند که فرمود: قيام کردم تا به سنت جد خود عمل کنم، قيام کردم تا به راه و رسم پدرم علي (ع) عمل کنم و ما هم اکنون چاره اي جز تحقق اهداف حضرت اباعبدا... (ع) نداريم بايد فرهنگ نماز را تقويت کنيم و نماز جماعت را در همه جا زنده سازيم در پارکها، خيابانها و هر جا که امکان اقامه نماز باشد، بايد نماز خواند. زيرا که امام در وسط ميدان نبرد نماز مي خواند آن را تنها راه حل زنده نگه داشتن سنت مي شناسد. در جهان معاصر تا از سنت پيامبر (ص) و راه و رسم امامان معصوم دفاع مي کنيم، روشنفکران با طرح تفکر دياليک تيکي مي گويند: دوران سنت پيامبر (ص) سپري شده، قوانين 14 قرن قبل را نمي توان هم اکنون پياده کرد.

نزاع وزير نفت بازرگان و شهيد بهشتي :

 تااز تداوم احکام الهي واجراي حدودو قصاص مي گوئيم روشنفکراني که درغرب مدارج علمي خودرا گرفتند قد علم کرده مي گويند که قصاص را وجدان عصر ما نمي پذيرد و بايد آن را تغيير داد و شرک آلود اهانت کردند که (قصاص انساني نيست) و تا شهيد بهشتي پس از پيروزي انقلاب قصد نوشتن لايحه قصاص دارد کانون وکلاي تهران بر ضد حکم خدا و آيات روشن قرآن اعلاميه شرک آلودمنتشر مي کنند.

تا مي گوئيم سنت آنها مي گويند تجدد، تا مي گوئيم اسلام ناب، اسلام رسول خدا (ص) آنها مي نويسند اسلام دياليک تيکي. تااصالت و سلامت اسلام را به بحث مي گذاريم آنها ضرورت بازسازي دين و «قبض و بسط شريعت» را مطرح مي کنند و صدها اسلام با رنگ و بوي غربي و شرقي مونتاژ کرده و به بازار عرضه مي کنند و تلاش مي کنند اسلام را به گونه اي جلوه دهند و بازسازي کنند که غربي ها بپذيرند ديگر کاري به سلامت دين ندارند.

آنهاكه به دست «فرقان » و «آرمان» و«منافقين» در يک جنگ مداوم به شهادت رسيدند شهداي سنگر حفظ اصالت دين بودند که در يک عاشورايي ديگر فداي آرمان و عقيده خود شدند.

ريشه همه اختلاف ها :

مشکل بزرگي که امام علي (ع) در اواخر حکومت خود به آن گرفتار شده بودند اين بود که هر روز جوانها در گوشه و کنار کوفه آشوب داخلي به راه مي انداختند و براي حفظ موضوع خويش طايفه خود را به کمک مي طلبيدند و جنگ داخلي در مي گرفت، نه منشاء اختلاف معلوم بود و نه نتيجه ي آن، ولي در جمع موجب تزلزل و اضطراب واختلاف مردم شده بود و معاويه نيز از آن بهره مي برد. اميرالمومنين عليه السلام براي برطرف کردن اين آشوب داخلي ناگزير به جنگ خودخواهي، که ريشه همه اختلاف هاست مي روند.

اکنون کساني که شيعه اين بزرگوارند بايداتحاد ملي ، همدلي و وحدت اجتماعي و اسلامي راروز به روز تقويت نمايند. کساني که به فکر ايجاد وحدت و انسجام هستند نمي توانند با تضعيف هيچ يک از نمادهاي اتحاد ملي و انسجام اسلامي موافق باشند. وحدت و همدلي، اتحاد و برادري، عامل اقتدار اسلام و مسلمين در برابر کفر و نفاق است و اختلاف و جدايي و نفاق و دورويي آفت بزرگ عزت و استقلال مسلمانان است .

اطاعت از رهبري، رمز وحدت :

پيامبر اعظم (ص) فرمودند: از کسي که خداوند به او ولايت امر داده است، حرف شنوي و اطاعت داشته باشيد چرا که اين اطاعت نظام بخش اسلام است.

رهبري، محور وحدت:

حضرت علي عليه السلام فرمودند: جايگاه رهبر و سرپرست در اجتماع جايگاه رشته اي است که دانه ها را به هم پيوند داده و جمع مي کند و آنگاه که رشته پاره شود، دانه ها پراکنده شده و هرگر تمام آنها جمع نخواهند شد.

تسلط باطل بر حق پيامداختلاف :

 پيامبر اکرم (ص) فرمودند : هيچ امتي پس از پيامبرشان اختلاف نکردند مگر آنکه گروه باطل بر حق گرايان چيره و مسلط شدند .

اختلاف، آفت انديشه :

امام علي (ع) فرمودند : اختلاف بنياد و  انديشه ي درست را هم مي ريزد.

وحدت از ديدگاه امام خميني (ره)

از اهداف مهم و اساسي اديان الهي، فرامين عقلي ومساله وحدت و يکپارچگي است. دوام و بقاي اجتماع انساني و حاکميت و اجراي احکام الهي منوط به وحدت واتحاد است و اين موضوع از چنان اهميتي برخوردار است که خداوند متعال اکيداًامر به آن و نهي از تفرقه مي نمايد. اگر به سخنان امام خميني(ره) و سلوک سياسي و اجتماعي ايشان دقت کنيم در مي يابيم که از نظر ايشان وحدت صرفاً يک توصيه اخلاقي و يک ارزش فرهنگي و اجتماعي نيست، بلکه بزرگترين راهبرد و بهترين روش سياسي براي قدرتمند شدن جوامع اسلامي، براي مقابله با دشمنان و قد علم کردن در برابر تجاوزگران نيز محسوب مي شود.

وحدت اسلامي در کلام مراجع تقليد و علما:

نقش عالمان ديني در هدايت فکري، ديني و سياسي مردم بر هيچ کس پوشيده نيست. مراجع تقليد و علما علاوه بر پرچمداري مبارزات حق طلبانه مردمي در طول تاريخ، پيشتاز و پيشگام بيداري اسلامي و روشنگري براي مردم بوده و در اين زمينه بسيار حساس عمل نموده اند. آنان در بيدار کردن مردم نسبت به افکار انحرافي و توطئه هاي شيطاني نقش بسيار مؤثري داشته و دارند. وقتي توطئه هاي شياطين بر ضد دين و بدعت و نوآوريهاي انحرافي را مي ديدند در گوشه و کنار جامعه اسلامي با آنها به مبارزه بر مي خاستند و مردم را نسبت به اين توطئه روشن مي نمودند. امروز هم که بزرگترين توطئه عليه اسلام و ايجاد تفرقه و نفاق و  خدشه وارد نمودن به اتحاد ملي و انسجام اسلامي مسلمانان است  مراجع عظام تقليد و عالمان ديني، همگام با رهبري معظم انقلاب (مدظله) در تنوير افکار عمومي نسبت به اين حرکت موذيانه­ي دشمنان اسلام و انقلاب در تلاشند.

بر اساس فرمايش هاي مقام معظم رهبري، همه مسئولان بايد براي تقويت اتحاد ملي و انسجام اسلامي در داخل و خارج کشور تمام تلاش خود را به کار گيرند. حوزه هاي علميه و علماي کشورهاي اسلامي بايد منشورات وحدت اسلامي را مورد توجه قرار دهند.

اتحاد ملي و انسجام اسلامي، دواي درد جهان اسلام :

اتحاد ملي و انسجام اسلامي در کنار تقربي که بين مسلمانان دارد باعث خواهد شد تا دشمن به اهداف شوم خود در قبال مسلمانان که ايجاد اختلاف و کينه است ، دست پيدا نکنند. در حال حاضر دنياي استکبار بر روي ايران متمركز شده است و در مورد جمهوري اسلامي تبليغات سوء مي كند و مي خواهد با ايجاد تفرقه در کشور، اهداف خود را پيش ببرد. آنها نمي­خواهند کشور ما پيشرفت کند. دشمنان در کشورهاي اسلامي ترس و رعب ايجاد مي کنند و وحدت را از بين مي­برند.

حفظ اتحاد ملي و انسجام اسلامي و حرکت در مسير چشم اندازه بيست ساله نظام اسلامي  بهترين راه مقابله با ترفندهاي دشمنان خواهد بود. انسجام اسلام يعني کار و تلاش براي امت اسلام چه در داخل و چه در خارج کشور تا همگي احساس هويت، فرهنگ، تمدن و اخلاق مشترک در برابر قدرتهايي که اسلام را هدف قرار داده اند بايستند.

اتحاد ملي :

اتحاد ملي يعني توافق آحاد مردم و نخبگان در زمينه­ي روشهاي مواجهه با مسائل و مشکلات و تعيين اولويتها. به عبارت ديگر اتحاد ملي يعني توافق جمعي بر سر مجموعه اي از اصول و روشهاو قواعد که در يک فضاي تعاملي و دوستانه و صميمانه حاصل مي شود. توافق عام و تعميم يافته و فراگير، در شرايطي ميسر است که مصالح و منافع ملي به مصالح و منافع گروهي، حزبي و باندي ترجيح داده شود. اتحاد ملي در چهارچوب مصالح داخلي، نياز هميشگي ملت ايران است و در محدوده ي زماني و مکاني نمي گنجد، ولي شرايط کنوني در کشور ايجاب مي کند که توجه و تاکيد بيشتري به اين مقوله ي مهم و حياتي بشود. دستهاي تفرقه افکن وعوامل ضد وحدت اکنون بيش از هر زمان ديگري فعال شده اند و مقابله با آنها به هوشياري و تلاش مضاعف نياز دارد.

اتحاد ملي در گرو  انجام احکام اسلامي

 اگر احکام اسلامي در کشور اجرا شود همه گره ها و مشکلات باز و حل خواهد شد. مشروعيت همه ارکان نظام به تفکر اسلامي و به استواري بر پايه اسلام است.

پشتيبان ولايت فقيه باشيم :

 محور اتحاد ملي و وفاق در جامعه و حکومت ديني، ولايت فقيه است . ولايت فقيه در نظام اسلامي، محور و تکيه گاه مردم محسوب مي شود و مردم با لبيک به نداي رهبري در فراخوانهاي عمومي و شرکت در تصميم گيري ها و تبعيت و پشتيباني از ايشان نقش بي نظيري در اتحاد و مشارکت ملي ايفا مي نمايند.

ضرورت حفظ انسجام دولت و نظام در سطح عالي

برادران و خواهران بايستي سعي کنند انسجام دولت و نظام در سطح عالي حفظ شود . بدانيد که اگر ما توفيق غلبه ي بر اين مشکلات را داشته باشيم که البته انشاء ا... به فضل الهي خواهيم داشت فقط درسايه انسجام اسلامي و وحدت در سطح عالي نظام و در مسائل عمومي، وجود يك اراده ي جمعي است كه دنبال شود و همين است كه به وحدت عمومي به معناي مستمر کلمه منتهي خواهد شد .

نتيجه گيري

به عنوان نتيجه گيري پيام نوروزي سال 1386 مقام معظم رهبري مدظله العالي را انتخاب نموده که مي فرمايند: توصيه من اين است اين شعاري که ما امسال مطرح کرديم يعني اتحاد ملي و انسجام اسلامي را رعايت کنيد. اتجاد ملي يعني يکپارچگي ملت ايران. انسجام اسلامي يعني ملتهاي مسلمان با هم همراه اين باشند. ملت ايران رابطه خود را با ملتهاي اسلامي محکم تر کنند. ما اگر بخواهيم اتحاد ملي و انسجام اسلامي تحقق پيدا کند بر اصولي که بين ما مشترک است تکيه کنيم ، نبايد خود را سرگرم فروعي بکنيم که مورد اختلاف است.

                                                       منابع :

دشتي ، محمد ؛ انگيزه هاي قيام عاشورا، تابستان 76 ، موسسه تحقيقاتي اميرالمومنين، قم .